Við þurfum hópmálsóknir

Höfundur er formaður Pírata í Kópavogi.

Lagaumhverfið okkar er stórgallað

Á mínum unglingsárum lærði ég að lögum bæri að fara eftir. Ef lögin eru ekki að duga þá þurfi að breyta þeim og ef þau eiga ekki við beri að fella þau út. Jafnframt skapaði þetta þá væntingu að sé brotið á mér eigi ég að geta fengið úr því leyst og sé ágreiningur um efnisatriði máls þá geti ég fengið úr því leyst.

Seinna lærði ég að mörgum lögum er ekki hægt að framfylgja vegna þess að þau annað hvort skarast á við önnur lög eru úrelt eða þannig skrifuð að engar afleiðingar fylgja því að brjóta þau.

Enn seinna komst ég að því að í mörgum tilfellum er hægt að brjóta á fólki án teljandi afleiðinga.

Því ríkið tekur ekki á stórum hluta lögbrota heldur þurfa einstaklingar sem telja á sér brotið að sækja rétt sinn sjálfir. Jafnvel þó rikið sæki sjálft lögbrotið getur einstaklingur þurft að höfða mál sjálfur telji einstaklingurinn að hann eigi rétt á bótum. Þegar þangað er komið opinberast stór galli við lagaumhverfið okkar, það er nefnilega eitt að eiga rétt það er annað að sækja hann. Ætli einstaklingur sér að taka til varna fyrir dómi eða sækja mál er líklegt að reiða þurfi fram háar fjárhæðir sem gætu ef málið vinnst kostað allar dæmdar bætur, ef málið síðan tapast kostað viðkomandi stórar fjárhæðir.

Hérlendis skortir mikið úrræði fyrir einstaklinga til að að geta leyst úr ágreiningsmálum fyrir dómi án þess að kostnaðurinn sé verulegur.

Jafnframt grunar mann að aðilar eins og smálánafyrirræki nýti sér þetta þar sem ólíklegt er að gagnaðilar þeirra muni geta veitt teljandi viðspyrnu fyrir dómi. Eitt dæmi var þegar einstaklingur vann björgunarafrek og sparaði þannig tryggingarfélagi miklar fjárhæðir og taldi sig eiga rétt á greiðslu, málið vannst en greiðslan sem að lögfræðingur mannsins fékk var sambærileg fyrir það sem hann fékk fyrir að leggja líf sitt í hættu.

Í grunninn snýst þetta um kjör lögfræðinga, hverra tímakaup getur verið nokkuð hátt.

Getum við sagt að við búum í réttarþjóðfélagi þegar það er á fárra færi að fá úrlausn sinna mála fyrir dómstólum og nema hagsmunirnir séu þeim mun meiri láti fólk hjá leiðast að sækja rétt sinn. Oft hefur verið rætt um að það þurfi að setja lög um hópmálsóknir.  Slíkt hefði nýst t.a.m. í Procar málinu. Einnig væri eðlilegt að hér væri komið á fót smákröfudómstól. Þar sem fólk gæti sjálft með leiðbeiningum dómstólsins sótt minni kröfur eins og skemmdir á lausamunum án þess að kostnaður verði langt umfram verðmæti dómsmálsins.

Þetta er eitthvað sem ekki er hægt að leysa nema með aðkomu Alþingis, við þurfum að gera kröfu á alþingismenn að leysa þetta og það er kominn tími til að vera með læti.  Við getum ekki búið við það að geta ekki fengið úrlausn okkar mála án þess að þurfa að greiða það hátt gjald fyrir að við í raun sættum okkur við að brotið sé á okkar rétti.


Kommentakerfi Pírata

Skrifa ummæli við þessa grein

Skrifaðu athugasemdina þína
Vinsamlegast sláðu inn nafnið þitt hér

Og ólögum eyða

Þegar öryggi okkar er ógnað hugsum við gjarnan um eigin hag en ekki annarra. Það er eingöngu...

On­lyFans, klám og ó­skyn­sam­legar refsingar

Umræðan um klám er mikilvæg og henni er hvergi nærri lokið. Það eru margir vinklar á henni...

Píratar í 10 ár og meira

Píratahreyfingin er 16 ára gömul á heimsvísu en 10 ára gömul á Íslandi. Árið 2013 tóku Píratar...

Borgarbúar skulu fá fyrsta flokks hjólastíga

Of oft þarf ég að grípa inn í tilvik þar sem mér finnst vanta upp á grænan...

Þegar kerfið segir nei

Þegar sambandsslit ganga vel eru þau samt erfið. Þegar þau ganga illa og annar aðilinn fæst jafnvel...

A Decade in Icelandic Politics

There is a saying that a week is a long time in politics, so the fact that...

Áratugur í Íslenskum stjórnmálum

Það er sagt að vika sé langur tími í pólitík, svo það hlýtur að teljast ágætt að...

Manneskjan í jakkafötunum

Áður en ég byrjaði í stjórnmálum sá ég þingmenn alltaf fyrir mér sem fólk í jakkafötum og...

Destroyed by Unjust Law

We tend to think of our own interests rather than others when our safety is threatened, but...

Og ólögum eyða

Þegar öryggi okkar er ógnað hugsum við gjarnan um eigin hag en ekki annarra. Það er eingöngu...

Börn í kerfinu þola enga bið

Samfélagið hefur nú heyrt hræðilegar og átakanlegar sögur af reynslu kvenna sem hlutu úrræði á Laugalandi í...

Suðvesturkjördæmi tapar þingmanni

Okkur mun ekki skorta áskoranir á nýju ári. Farsóttir, náttúruhamfarir og sveitarstjórnarkosningar auk þess sem Alþingi hefur...

Meina þingmenn það sem þeir sögðu?

Ríki heims stefna á að vinna langtum meira jarðefnaeldsneyti en óhætt er, ætli þau að ná markmiðum...

Lýðræði er miklu meira en bara kosningar

Slagorð Pírata fyrir alþingiskosningarnar er „Lýðræði - ekkert kjaftæði“ og ekki að ástæðulausu.  Píratar voru stofnaðir til þess...

Skattarnir sem þú sérð ekki

Við Píratar erum stundum gagnrýnd fyrir það að tala mikið um aðgerðir gegn spillingu. Það sé óþarfi...

Ert þú með lægri laun en þing­maður?

Píratar telja að skattkerfið eigi að vera tvennt: Stigvaxandi (á ensku: progressive) og grænt. Það þýðir annars vegar að...