Ræða Þórhildar Sunnu: Þjónustuhlutverk þingmanna

Ræða Þórhildar Sunnu Ævarsdóttur, í umræðum um stefnuræðu forsætisráðherra á Alþingi 13. september 2017.

——–

Frú forseti, kæru Íslendingar

 

Þingmennskan er þjónustuhlutverk. Við erum kjörin af þjóðinni til þess að þjóna henni sem fulltrúar á Alþingi. Þingmenn ættu því með réttu að kallast löggjafarþjónar og í stað ráðherra mætti þess í stað að kalla þessa þjóna almennings ráðgjafa þjóðarinnar.

 

Þessa speki mátti heyra í hugvekju Guðmundar Andra Thorssonar í athöfn á vegum Siðsmenntar fyrir þingsetningu í gær. Orð Guðmundar Andra festust í huga mér, því auðvitað er margt til í þessu hjá honum þó mér þyki leitt að vitna um hversu fjarri þetta viðhorf virðist vera í huga núverandi ríkisstjórnar.

 

Stefnuræða hæstvirts forsætisráðherra er gott dæmi um viðhorf hans gagnvart sinni stöðu í samfélaginu. Þar kveður við kunnuglegan tón – hæstvirtum forsætisráðherra finnst hann afskaplega óheppinn með þjóð – hér er allt í glimrandi góðæri og gleði en þrátt fyrir það upplifir almenningur sig í óréttlátu samfélagi og sér ekki veisluna sem hann ber á borð.

 

Við þekkjum þetta tal, enda orðið gamalkunnugt stef í málflutningi Sjálfstæðisflokksins, ekki síst hjá hæstvirtum forsætisráðherra sem síendurtekið tyggur sömu tugguna um að það hljóti einhverjir andlegir veikleikar að hrjá þá sem ekki sjá hvað allt er frábært og sanngjarnt og réttlátt og æðislegt í því samfélagi sem við búum í.

 

Skemmst er að minnast orða ráðherrans í Kryddsíldarþætti stöðvar tvö þess efnis að það þyrfti, með leyfi forseta „náttúrulega einhverja geðveiki til að sjá ekki hvað þetta er frábært land sem við búum á“ og lét ekki þar við sitja heldur sagðist hann vorkenna fólki sem liði svona.

 

Sömu skilaboð í nýjum búningi mátti heyra í síðustu stefnuræðu ráðherrans, þar sem hann hélt því fram, með leyfi forseta að:

 

„niðurskurður eftir hrun hafi kallað fram hughrif hjá stórum hluta þjóðarinnar um að samfélagssáttmáli um tryggt aðgengi að heilbrigðisþjónustu hafi brostið. Aukin útgjöld til heilbrigðismála á síðustu árum hafa ekki náð að lækna þessi hughrif.“

 

Að mati hv. forsætisráðherra er það sem sagt helber ímyndun hjá  almenningi að heilbrigðiskerfið sé að niðurlotum komið, að greiðsluþátttaka sjúklinga hafi hækkað fram úr hófi og að Landsspítalinn geti ekki sinnt hlutverki sínu sem skyldi vegna gegndarlauss niðurskurðar og sveltistefnu. Að mati forsætisráðherra þarf að lækna þessa þjóð sem finnst ekki nóg að gert og leggur nöfn sín í tugþúsundatali við áskorun um endurreisn heilbrigðiskerfisins, lækna hana, ekki af raunverulegum sjúkdómum, því það kostar peninga, heldur af ímyndunarveiki, vanþakklæti og jú, einhverri alveg sérstakri tegund geðveiki sem hann einn sér.

 

Þarf þessi þjóð ekki bara endurmenntun? Spyr hæstvirtur forsætisráðherra sem hljómar helst eins og önugt foreldrið í Guttavísum sem er orðið langþreytt á barni sem engu hlýðir:

 

Allmáttugur en sú mæða að eiga svona þjóð!

 

Góðir landsmenn,

 

Í kvöld er það Launafólk sem misskilur stöðu sína að mati forsætisráðherra: Hann vísaði í nýlega skýrslu frá Alþýðusambandi Íslands sem tíundar að skattbyrði launafólks hafi aukist umtalsvert síðastliðin 30 ár, mest hjá hinum tekjulægstu. Ráðherra þykir greinilega lítið til ítarlegrar skýrslu stærstu samtaka launafólks á landinu koma, þar sem hann viðurkennir svo gott sem í framhjáhlaupi að ASÍ hafi rétt fyrir sér hvað skattbyrðina varðar, en þeir séu hreinlega að ímynda sér að ráðstöfunartekjur þeirra verst settu hafi lækkað.

 

Raunin er þó sú að þó að launafólki hafi tekist með baráttu sinni að hækka lægstu launin umfram önnur laun á umræddu tímabili – hefur ríkisstjórnin, sem á þessu tímabili hefur nánast alltaf verið með Sjálfstæðisflokkinn innanborðs, tekið af þeim kjarabótina jafnharðan með því að hækka skattbyrði á þessa hópa umtalsvert á móti. Þetta veit hæstvirtur forsætisráðherra.

 

Athugum samt að þetta framhjáhlaup hv. forsætisráðherra er þó stórmerkilegt fyrir þær sakir að hann staðfestir hér í heyranda hljóði að helstu áherslumál Sjálfstæðisflokksins í áratugi; lægri skattar og frelsi einstaklingsins, eru ekki ætluð þeim sem verst hafa það, heldur einungis hinum betur settu. Það er svosem gott að fá það staðfest, sem margir hafa löngum vitað, sem er að Sjálfstæðisflokkurinn vinnur markvisst að því að bæta hag hinna efnameiri á kostnað hinna efnaminni.

 

Verra er að  fylgjast með forsætisráðherra og flokki hans halda áfram sínum blekkingarleik gagnvart þjóðinni og saka þá um geðveiki, sem ekki trúa möntru þeirra um að allir landsmenn sitji við sama gnægtaborðið í hagvaxtarveislunni þeirra.

Þessi gamalgróna taktík Sjálfstæðisflokksins er vel þekkt og þaulreynd aðferð yfirgangsseggja í valdastöðu, í raun andlegt ofbeldi  sem felst í því að gefa þolandanum viðstöðulaust rangar upplýsingar með það að markmiði að fá hann til þess að efast um eigið minni,  skynjun og skynsemi, – efast um eigin geðheilsu.

Og þessi aðferðarfræði var furðu fljót að smitast yfir á samstarfsflokka Sjálfstæðisflokksins í ríkisstjórn, sem virðist sjá það sem eitt af sínum mikilvægustu verkum að sannfæra þjóðina um að hún skilji ekki neitt og sé voðalega óréttlát. Það er sko ekkert verið að einkavæða heilbrigðiskerfið segir hv. heilbrigðisráðherra á meðan hann klippir á borða í Klíníkinni og mokar fé í einkageirann í fjárlögum þessa árs.

Erfiðara finnst mér að segja til um viðhorf stjórnarliða í heild til þessarar aðferðafræði kúgarans, hvort þeir láti blekkjast af síendurteknum og vísvitandi rangfærslunum eða taki virkan þátt í að halda þeim á lofti. Þó má segja að viðstöðulaust áreiti Brynjars Níelssonar gagnvart brotaþolum Róberts Árna Hreiðarssonar um að það hafi nú ekkert verið brotið svo illa á þeim sé ágætt dæmi um þessa ógeðfelldu taktík.

Stjórnarliðar hafa heldur ekki látið í sér heyra í kjölfar þess að í ljós kom að ráðherra sagði fjölmiðla og sömu brotaþola alls ekki eiga rétt á upplýsingum málsmeðferð í uppreist æru. Fullyrðing, sem stóðst enga skoðun, eins og nú hefur komið á daginn.

Stjórnarliðum finnst líka allt í lagi að dómsmálaráðherra hreyti því í almenning að ákall hans um mannúðlega meðferð tveggja ungra stúlkna á flótta sé bara eitthvað mál sem dúkki upp í umræðunni fyrir tilviljun  og henni detti ekki í hug að gera neitt í.

Frú forseti, það er þessi ríkisstjórn sem þarf á endurmenntun að halda. Hún mætti raunar fara að góðu fordæmi forseta alþingis sem ætlar sér að hlusta á viðhorf almennings gagnvart Alþingi og hlutverki þess. Það er að taka hlutverk sitt sem löggjafarþjónn alvarlega. Hún mætti líka fara að ráðum Forseta lýðveldisins og færa fólkinu í landinu þá nýju stjórnarskrá sem hún óskaði eftir. Hún þarf líka að læra að segja satt og segja það strax, það á ekki að þurfa að draga sjálfsagðar og opinberar upplýsingar út úr henni með töngum. En fyrst og fremst mætti ríkisstjórnin hlusta. Hlusta á þjóðina, sem hún á að þjóna.